Een herinnering is veel meer dan een gedachte, een beeld of iets waarvan we denken dat we het weten. Een herinnering kan een levende ervaring zijn die zich niet alleen in onze geest, maar ook in ons hele lichaam manifesteert.

Stel je eens een citroen voor. Een mooie, rijpe, gele citroen die aan een boom hangt. Je ziet de takken, de bladeren en misschien zelfs het zonlicht dat op de vrucht valt. Je plukt de citroen, snijdt hem doormidden en ziet hoe het sap eruit komt. Vervolgens stel je je voor dat je erin bijt.

Wat gebeurt er?

Misschien begint je mond onmiddellijk speeksel aan te maken. Je voelt de zure smaak, terwijl er in werkelijkheid helemaal geen citroen aanwezig is.

Je lichaam reageert op iets wat zich alleen in je bewustzijn afspeelt.

Zo kunnen ook herinneringen werken.

Wanneer een herinnering aan een vreugdevolle gebeurtenis naar boven komt, kunnen we plotseling warmte, liefde of blijdschap voelen. Misschien verschijnt er vanzelf een glimlach op ons gezicht.

Maar hetzelfde gebeurt met moeilijke of pijnlijke herinneringen. Een bepaalde stem, een geur, een blik of een situatie kan iets in ons wakker maken. Ons hart begint sneller te kloppen, onze ademhaling verandert of ons lichaam spant zich aan, zelfs wanneer er op dat moment geen werkelijk gevaar is.

Het lichaam reageert niet alleen op wat er nu gebeurt, maar soms ook op wat ooit is gebeurd en nog in ons aanwezig is.

De verbinding tussen herinnering en omstandigheden

Herinneringen verschijnen vaak niet zomaar. Er kan een bepaalde overeenstemming, een soort innerlijke resonantie, ontstaan tussen wat we in ons dragen en de omstandigheden waarin we ons bevinden.

Een geur kan ons plotseling terugbrengen naar onze kindertijd. Een muziekstuk kan een gevoel van liefde oproepen dat we jarenlang niet hebben ervaren. Een bepaalde houding of manier van spreken kan een oude angst wakker maken, zonder dat we onmiddellijk begrijpen waarom.

Het is alsof de omstandigheden van het huidige moment een deur openen naar iets wat al in ons aanwezig was.

Maar er is iets belangrijks om te begrijpen: ook wanneer een situatie zich lijkt te herhalen, is het nooit precies dezelfde situatie.

De mensen kunnen anders zijn, de omgeving kan veranderd zijn en vooral: wijzelf zijn niet meer precies wie we toen waren.

Daarom hoeft een oude herinnering niet automatisch dezelfde reactie of hetzelfde gedrag te veroorzaken.

Bewust aanwezig blijven

Wanneer we beginnen te herkennen wat er in ons gebeurt, ontstaat er ruimte.

We kunnen voelen dat ons lichaam reageert, zonder onmiddellijk die reactie te moeten volgen. We kunnen een herinnering ervaren zonder volledig door die herinnering te worden meegesleept.

Dat betekent niet dat we onze gevoelens moeten onderdrukken of proberen te controleren. Integendeel, we laten toe wat zich aandient, maar blijven tegelijkertijd bewust van het huidige moment.

Misschien verschijnt er angst. Misschien verdriet, vreugde of een intens lichamelijk gevoel. We hoeven er niet meteen een verklaring voor te zoeken, er een verhaal van te maken of ernaar te handelen.

We kunnen eenvoudig aanwezig blijven, waarnemen en voelen.

En vanuit die aanwezigheid ontstaat de mogelijkheid om bewust te kiezen of we handelen of niet.

De essentie is niet om onze herinneringen te beheersen, maar om ze te herkennen zonder erdoor beheerst te worden.

Want wat we voelen, is werkelijk als ervaring, maar het betekent niet noodzakelijk dat wat we voelen ook de werkelijkheid van dit moment weerspiegelt.

Zoals bij de citroen: de zure smaak lijkt aanwezig, het lichaam reageert, maar de citroen zelf is er niet.

En misschien ligt juist daarin een diep inzicht:

Wanneer we het verschil beginnen te zien tussen wat ons lichaam zich herinnert en wat er werkelijk in het huidige moment gebeurt, ontstaat er vrijheid.

De vrijheid om te voelen zonder gevangen te raken in het verleden. Om aanwezig te blijven zonder alles te moeten begrijpen. En om iedere nieuwe omstandigheid werkelijk als nieuw te kunnen ontmoeten.